Lũ miêu tả tình trạng đất nước thống nhất sau 37 năm mà vẫn chưa thống nhất được lòng người, thể chế độc tài cản trở hòa giải hòa hợp dân tộc, tình trạng thiếu dân chủ pháp quyền khiến cho tham nhũng trở thành quốc nạn, bởi ngoan cố duy trì ý thức hệ xã hội chủ nghĩa mà phải chịu khuất phục trước Trung Quốc, bị chúng chèn ép như một chư hầu. "Lũ" cho thấy nếu không đổi mới chính trị, trả quyền dân về cho dân thì không thể thoát khỏi khủng hoảng toàn diện, Đảng sẽ ngày càng suy thoái, nhân dân cạn kiệt niềm tin, đất nước dặt dẹo, không thể thoát khỏi nô lệ ngoại bang...
"Luôn có những con chim báo bão, sứ giả của trí tuệ, đi trước những tai họa lớn bằng sự bay của mình..." Tiểu thuyết Lũ của Nguyễn Trung đã có một "sự bay" dự báo đầy trách nhiệm về một tai họa lớn đang đến và cách để tránh nó...